Skip to Main Content
It looks like you're using Internet Explorer 11 or older. This website works best with modern browsers such as the latest versions of Chrome, Firefox, Safari, and Edge. If you continue with this browser, you may see unexpected results.

Bewegingswetenschappen - Onderzoeksvaardigheden - Intermediate: Literatuur zoeken op vakgebied

In deze training academische vaardigheden leer je je informatiebehoefte bepalen, bronnen te vinden en beoordelen en informatie te verwerken.

Waar vind ik literatuur op mijn vakgebied?

1 Doel, tijdsduur en voorkennis

Doel
In deze module leer je hoe je catalogi en bibliografische bestanden gebruikt om literatuur te vinden die geschikt is voor je werkstuk of onderzoek. Je leert wat de mogelijkheden zijn en de voor- en nadelen van de verschillende bestanden, zodat je zelf kunt kiezen welk bestand je in welke situatie gebruikt als je literatuur zoekt.
De meeste van deze bestanden zijn elektronisch beschikbaar. Je vindt ze in de e-resources. Deze bestanden kun je op de universiteitscampus of thuis via VUnetID en wachtwoord raadplegen.

Tijdsduur
Deze module duurt ongeveer 20 minuten.

Voorkennis
We gaan ervan uit dat je weet wat sleutelbegrippen in een probleemstelling zijn. Doe zo nodig de module 'Hoe begin ik met een literatuuronderzoek?'.
Ook moet je weten hoe je Booleaanse operatoren moet toepassen. Zie daarvoor de module 'Hoe combineer ik zoektermen?' (cursus A).

2 Wanneer zoek ik in een catalogus en wanneer in een bibliografisch bestand?

Afhankelijk van de soort informatie die je zoekt, moet je onderscheid maken tussen catalogi en bibliografische bestanden.

Catalogi
Een bibliotheekcatalogus geeft het bezit van een bibliotheek weer: (elektronische) boeken, CD's, DVD's en (elektronische) tijdschriften. Veel bibliotheken hebben nog een zelfstandige catalogus. De UBVU daarentegen maakt gebruik van LibSearch, een wereldwijd zoeksysteem waarin het VU bezit is opgenomen.

Bibliografische bestanden
Bibliografische bestanden geven een overzicht van publicaties op een bepaald vakgebied, onderwerp of van een bepaalde auteur (boeken, hoofdstukken in een boek, tijdschriftartikelen, recensies e.d.), ongeacht waar deze publicaties zich bevinden.
Gebruik bibliografische bestanden om een overzicht te maken van:

  • de publicaties van één auteur
  • de publicaties verschenen over een bepaald onderwerp.

Het voordeel van het zoeken in een bibliografisch bestand is dus dat je specifieker en vollediger op een bepaald onderwerp kunt zoeken. Het nadeel is dat je deze publicaties niet allemaal (gemakkelijk) in handen kunt krijgen.

Veel bibliografische bestanden specialiseren zich op een (onderdeel van een) bepaald wetenschapsgebied, andere bibliografische bestanden bestrijken alle of meerdere wetenschapsgebieden. Een bibliografisch bestand dat vrijwel alle wetenschapsgebieden bestrijkt is Web of Science. In deze cursus wordt daarom ingegaan op Web of Science. Per vakgebied zullen - indien van toepassing - de relevante vakspecifieke bestanden worden toegelicht.

3 Wat is LibSearch?

LibSearch is het wereldwijde zoeksysteem van de UBVU. Hierin kan je wereldwijd zoeken in de collecties van de aangesloten bibliotheken, je zoekactie beperken tot de Nederlandse bibliotheken of kiezen voor de UBVU collecties. Boeken, tijdschriften, artikelen, scripties, dissertaties, andere wetenschappelijke publicaties van VU-wetenschappers en de Beeldbank. Je kunt je zoekactie ook nog uitbreiden met specifieke databases.

4 Hoe zoek ik literatuur over een onderwerp in het zoeksysteem van de UBVU?

Uitgebreide informatie over literatuur op onderwerp zoeken vind je in de LibGuide LibSearch.

5 Wat is Web of Science (WoS)?

Behalve in LibSearch vind je literatuur over je onderwerp in bibliografische bestanden. Een belangrijk bibliografisch bestand is Web of Science, ook bekend als WoS. Web of Science bestrijkt alle wetenschapsgebieden en bevat meerdere databases en internationale citatiebestanden.

Zoals uit de naam "Citation Index" blijkt is Web of Science behalve een bibliografisch bestand ook een citatiebestand.

Wat is het verschil tussen een bibliografisch bestand en een citatiebestand?
Binnen Web of Science kun je vanuit een document ook doorlinken naar de referenties. Deze referenties (literatuurverwijzingen) kan je gebruiken om je onderzoeksliteratuur verder uit te breiden.

Bibliografisch bestand Citatiebestand
Geeft een beschrijving van documenten, zoals:
  • De bibliografische gegevens (o.a. de titel, auteur, bron)
  • Abstract.
  • Vermeldt de bronnen die een auteur heeft gebruikt (=referentielijst)
  • Vermeldt hoe vaak het document in een ander document is aangehaald (=citaties).

6 Hoe zoek ik in het bibliografisch deel van Web of Science?

Hieronder zie je een screenshot van het openingsscherm van Web of Science. Klik op View a brief tutorial voor instructieflimpjes over het zoeken in Web of Science.

7 Wat zijn de beperkingen van Web of Science?

Web of Science is een van de grootste bestanden om tijdschriftartikelen op het spoor te komen.
Maar:
  • Ben je op zoek naar boeken, dan kun je beter in een ander bestand zoeken, zoals LibSearch, Google Books of een vakbibliografie.
  • Web of Science bevat verwijzingen naar veel artikelen. In de wetenschappelijke informatiewereld bestaat helaas geen bestand waarin "alle" publicaties zijn opgenomen. Wil je een zo volledig mogelijke literatuurlijst maken, dan zul je in diverse bestanden moeten zoeken.
  • Web of Science is een Engelstalig bestand. Je zult er weinig Nederlandstalig literatuur in vinden (maar wel Engelstalige literatuur over Nederland en Engelstalige literatuur van Nederlandse onderzoekers).

8 Hoe zie ik in Web of Science of een artikel bij de UBVU aanwezig is?

Stel je bent op zoek naar het artikel: Commentary: new technologies, public relations, and democracy. Je typt deze titel in in het zoekscherm van Web of Science. Je krijgt dan onderstaand scherm te zien.


Schermafbeelding van Web of Science

Als je wilt weten of het artikel (fulltext of op papier) bij de UBVU aanwezig is, klik je op het rode logo van de e-Link VU linksonder de titel. Er verschijnt een scherm waarin uitgelegd wordt op welke manieren je dit artikel kunt vinden, bijvoorbeeld door een link naar een de Online toegang van het artikel. Dat scherm ziet er zo uit:

Schermafbeelding van @-Link VU

Als de UBVU een abonnement op de elektronische versie van het tijdschrift heeft, krijg je in dit scherm een link naar de fulltext versie van het artikel te zien. Door deze link aan te klikken kom je direct bij het gevraagde artikel terecht.

Als een artikel niet elektronisch via de UBVU toegankelijk is, kun je via het e-Link VU-scherm doorlinken naar:

  • 'Check holdings in your Library Catalog'. Dit is de LibSearch zoekomgeving waarin je o.a. kunt kijken bij welke andere bibliotheken het artikel te verkrijgen is.
  • 'Deze titel aanvragen via IBL', het aanvraagformulier op de website.

9 Overzicht

Elektronisch bestand Voordelen Nadelen
LibSearch
  • Open access-publicaties en boeken en tijdschriftartikelen die in het bezit zijn van de VU kunnen, indien digitaal, direct ingezien worden.
  • Gedrukte publicaties in het bezit van de VU kunnen direct geleend of gereserveerd worden.
  • Doorzoekt ook een aantal belangrijke bibliografische bestanden en presenteert direct het VU bezit.
  • De databases via LibSearch zijn globaal doorzoekbaar. Je kan ze apart benaderen om met hun eigen geavanceerde zoekmethoden beter te doorzoeken.
  • Papieren tijdschriften zijn niet op artikelniveau te doorzoeken.
Web of Science
  • Bestrijkt diverse wetenschapsgebieden.
  • Bevat veel verwijzingen naar artikelen en boekbesprekingen en in mindere mate naar hoofdstukken uit boeken onder redactie.
  • Vermeldt ook de bronnen die een auteur heeft gebruikt (referentielijst) en hoe vaak het document in een ander document is aangehaald. Je kunt doorlinken naar de referenties.
  • Het is een bibliografisch bestand (niet gekoppeld aan bezit) en daarom geschikt om op onderwerp te zoeken.
  • Je vindt geen boeken.
Vakspecifiek bestand
  • Je vindt een overzicht van publicaties op het betreffende vakgebied, ongeacht waar deze zich bevinden. Doorgaans zijn dit referenties naar, en vaak ook samenvattingen (abstracts) van tijdschriftartikelen, (hoofdstukken in) boeken, dissertaties, papers, boekbesprekingen e.d.
  • Een vakgebied staat zelden volledig op zichzelf. Documenten die meer interdisciplinair zijn, vind je niet altijd in een vakspecifiek bestand.
  • Niet alle gevonden publicaties zijn in Nederland aanwezig.

LibSearch, zoeken op onderwerp